ИШЕМИЯЛЫҚ ИНСУЛЬТТЕ ТОТЫҒУ СТРЕССІНІҢБОЛЖАМДЫҚ МАҢЫЗЫН ЖӘНЕ АНТИОКСИДАНТТЫҚЖҮЙЕНІҢ ЖАҒДАЙЫН АНЫҚТАУ
DOI:
https://doi.org/10.34689/nsfqsw97Кілт сөздер:
ишемиялық инсульт , инвазивті емдеу , липидтердің асқын тотығуы , антиоксидантты қорғау , болжауАңдатпа
Кіріспе. Тотығу стрессі ишемиялар мен реперфузиядағы әмбебап патофизиологиялық механизмдердің бірі
болып табылады. Ишемиялық инсультпен ауыратын науқастарда оның ауырлығы мен антиоксиданттық жүйенің
тікелей ишемиялық аймақтағы күйі үлкен қызығушылық тудырады. Бұған церебралды артерияларға инвазивті
араласуды орындау арқылы қол жеткізуге болады.
Жұмыстың мақсаты. Ишемиялық инсульт кезіндегі тотығу стресінің және антиоксиданттық жүйенің
ауырлығының салыстырмалы сипаттамасы және болжамдық маңызын анықтау.
Материалдар мен тәсілдер. Зерттеудің дизайны бір орталықтан тұратын көлденең қималық клиникалық
зерттеу болды. Зерттеуге жедел ишемиялық инсультпен ауыратын, басталғаннан кейінгі бірінші тәулікте ауруханаға
жатқызылған 113 науқас қатысты. 101 ер және 12 әйел тексерілді, оның 32-сі 50-60 жаста, 64-і 61-70 жаста, 17-сі 71-
80 жаста. Инсульт дамығаннан кейін бірінші күні веноздық қан алынды. (5 мл). Инвазивті араласуды жүргізген кезде қан тікелей мидың тамырларынан 2 мл көлемінде алынды.Диен конъюгаттарының құрамы, липидтердің асқын
тотығу өнімдері ретіндегі малондиальдегид, антиоксиданттық жүйенің параметрлері ретінде тиолдисульфид
қатынасы және супероксид дисмутаза белсенділігі зерттелді.
Нәтижелер. Липидтердің асқын тотығу өнімдерінің құрамындағы тұрақты өзгерістер және антиоксиданттық
жүйенің белсенділігі анықталды. Перифериялық қанда инсульт дамуының ерте кезеңдерінде негізінен тұрақты ДҚ
диен қышқылдарының жоғарылауы және тотығу қышқылдарының құрамының төмендеуі байқалды, ал инсульт
аймағындағы қанда липидтердің асқын тотығуының қайталама өнімдерінің жоғарылауы және антиоксиданттық
жүйенің ферменттік байланысының тежелуі анықталды.
Көрсеткіштердің инсульт өлшемімен және инсульт аймағынан қанды зерттеудің функционалдық нәтижелерімен
корреляциясының жоғары дәрежесі анықталды.
Қорытынды:
1. Церебральды ишемиялар аймағынан алынған қандағы инсульт кезінде липидтердің асқын тотығуы және
антиоксиданттық қорғаныс көрсеткіштерін зерттеу шеткергі қанға қарағанда ишемиялық зақымдану мөлшеріне
сәйкес келеді.
2. Мидың ишемиясы аймағынан алынған қандағы липидтердің асқын тотығуының және антиоксиданттық
қорғаныстың бұзылу дәрежесі инсульттан кейінгі ерте кезеңде функционалдық жеткіліксіздіктің дамуына қатысты
үлкен болжамдық мәнге ие.
Әдебиеттер тізімі
Баубеков А.А., Меирбеков Е.М., Егембердиев Т.Ж., Исраилова В.К., Омаров Н.Б. Определение прогностической
значимости оксидативного стресса и состояния антиоксидантной системы при ишемическом инсульте // Наука и
Здравоохранение. 2022. 5(Т.24). С. 97-104. doi 10.34689/SH.2022.24.5.013
Baubekov A.A., Meirbekov Ye.M., Egemberdiev T.J., Israilova V.K., Omarov N.B. Determination of the prognostic
significance of oxidative stress and the state of the antioxidant system in ischemic stroke // Nauka i Zdravookhranenie
[Science & Healthcare]. 2022, (Vol.24) 5, pp. 97-104. doi 10.34689/SH.2022.24.5.013
Баубеков Ә.А., Мейірбеков Е.М., Егембердиев Т.Ж., Исраилова В.К., Омаров Н.Б. Ишемиялық инсультте тотығу
стрессінің болжамдық маңызын және антиоксиданттық жүйенің жағдайын анықтау // Ғылым және Денсаулық
сақтау. 2022. 5(Т.24). Б. 97-104. doi 10.34689/SH.2022.24.5.013
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Альжан Баубеков, Ергали Меирбеков, Толеген Егембердиев, Венера Исраилова, Назарбек Омаров (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.