ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ АУМАҒЫНДА В ЖӘНЕ СВИРУСТЫҚ ГЕПАТИТТЕРІМЕН СЫРҚАТТАНУШЫЛЫҚТЫҢКӨПЖЫЛДЫҚ СЕРПІНІН ТАЛДАУ (РЕТРОСПЕКТИВТІ ТАЛДАУ)
DOI:
https://doi.org/10.34689/7sktvg72Кілт сөздер:
В вирустық гепатиті , С вирустық гепатиті , алғашқы аурушаңдықАңдатпа
Кіріспе. Елде В және С вирустық гепатиттерімен алғашқы сырқаттанушылыққа талдау жүргізу профилактикалық бағдарламаларды жетілдіру мақсатында эпидемиологиялық процестің үрдістерін айқындауға мүмкіндік береді.
Зерттеу мақсаты: Қазақстан Республикасында В, С вирустық гепатиттерінің талданып отырған кезеңіндегі
алғашқы сырқаттанушылықты зерттеу және эпидемиологиялық ерекшеліктерін анықтау.
Зерттеу материалдары мен әдістері: жұмыста алғашқы сырқаттанушылықтың ретроспективті
эпидемиологиялық талдауы 2009 жылдан 2020 жылға дейін қолданылды.Деректер көзі Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрлігінің "Ұлттық Қоғамдық денсаулық сақтау орталығы" шаруашылық жүргізу
құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны "санитарлық-эпидемиологиялық сараптама және мониторинг
ғылыми-практикалық орталығы" филиалының ресми есепке алу-есеп беру құжаттамасы.
Зерттеу нәтижелері: жіті вирустық гепатиттермен алғашқы сырқаттанушылық деңгейі 2009 жылмен
салыстырғанда 100 мың тұрғынға 3,05 көрсеткішпен 2020 жылы 9,9 есеге (2009 жылғы 5742-ден 2020 жылы 579-ға
дейін) 36,16 көрсеткішпен 2009 жылмен салыстырғанда, оның ішінде С вирустық гепатиті 4,4 есеге, 2009 жылғы 100
мың тұрғынға 0,83 көрсеткішпен 2020 жылғы 100 мың тұрғынға 0,28-ге дейін төмендеді және жіті В вирустық
гепатиті 4,5 есе, 2009 жылы 100 мың тұрғынға шаққанда 3,21-ден 2020 жылы 100 мың тұрғынға шаққанда 0,19-ға
дейін. Жылдар бойынша тасымалдаушылықтың неғұрлым жоғары үлес салмағы 2015 жылы Наркологиялық
стационарлардың пациенттерінде (17%) анықталды, 2020 жылы В вирустық гепатитін тасымалдаушылықтың үлес
салмағы - 7% – ды, С вирустық гепатитін тасымалдаушылықтың үлес салмағы наркологиялық стационарлардың пациенттері арасында-14,7% - ды құрады, бұл донорлар, жүкті әйелдер, жаңа туған нәрестелер, жоспарлы емдеуге
жатқызу пациенттері, медицина қызметкерлері топтарымен салыстырғанда айтарлықтай жоғары болды.
Қорытынды: осылайша, В және С вирустық гепатиттерінің жалпы халық арасында таралуы жаһандық сипатқа
ие, оның салдары тек адамзат денсаулығына ғана емес, бауырдың зақымдануы (бауыр циррозының дамуы)
түрінде де, денсаулық сақтау жүйесіне де зиян тигізеді. Көптеген қауіп факторлары С вирустық гепатитінің
таралуына ықпал етеді, оның ішінде инъекциялық есірткіні қолданған кезде парентеральды жетекші болып қала
береді. Қазақстан халқы арасында кең ауқымды иммунопрофилактикалық жұмысқа қарамастан, В вирустық
гепатитінің алғашқы аурушаңдығы тіркелуді жалғастыруда.
Әдебиеттер тізімі
Сакупова Г.А., Глушкова Н.Е., Сулейменова Ж.Н., Смагул М.А., Смагулова М.К., Касабекова Е.К., Хисметова
З.А. Анализ многолетней динамики заболеваемости вирусных гепатитов В и С на территории Республики Казахстан
(ретроспективный анализ) // Наука и Здравоохранение. 2021. 4(Т.23). С. 163-171. doi 10.34689/SH.2021.23.4.018
Sakupova G.A., Glushkova N.Ye., Sulejmenova Zh.N., Smagul M.A., Smagulova M.K., Kasabekova E.K., Khismetova
Z.A. Analysis of the long-term dynamics of the incidence of viral hepatitis B and C in the territory of the Republic of
Kazakhstan (retrospective analysis) // Nauka i Zdravookhranenie [Science & Healthcare]. 2021, (Vol.23) 4, pp. 163-171. doi
10.34689/SH.2021.23.4.018
Сакупова Г.А., Глушкова Н.Е., Сулейменова Ж.Н., Смагул М.А., Смагулова М.К., Касабекова Е.К., Хисметова
З.А. Қазақстан Республикасының аумағында В және С вирустық гепатиттерімен сырқаттанушылықтың көпжылдық
серпінін талдау (ретроспективті талдау) // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2021. 4(Т.23). Б. 163-171. doi
10.34689/SH.2021.23.4.018
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Гаухар Сакупова, Наталья Глушкова, Жанар Сулейменова, Манар Смагул, Мейрамгуль Смагулова, Елена Касабекова, Зайтуна Хисметова (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.