СОЗЫЛМАЛЫ ЖҮРЕК ЖЕТКІЛІКСІЗДІГІ БАР НАУҚАСТАРДАҒЫ ПСИХОЭМОЦИОНАЛДЫ КҮЙ
DOI:
https://doi.org/10.34689/gfq4hk90Кілт сөздер:
созылмалы жүрек жеткіліксіздігі , стресс , мазасыздық , когнитивті бұзылыстар , депрессияАңдатпа
Аңдатпа. Психоэмоционалдық бұзылулар көбінесе созылмалы жүрек жеткіліксіздігі (СЖЖ) бар науқастардың
қолайсыз нәтижелерінің қауіп факторлары болып табылады. СЖЖ бар науқастардың 50% -ы және СЖЖ өлімінің
барлық жағдайларының 90% -ы 70 жастан асқан ересектерге тиесілі.
Мақсаты созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар науқастардың психоэмоционалдық жай-күйі жайлы жиналған
әдебиеттерге талдау жүргізу.
Іздеу стратегиясы: біз соңғы бірнеше жылдағы ең маңызды басылымдарды, электрондық деректер
базасында (Web of Science, Scopus және PubMed) жарияланған зерттеулерді, жүйелі шолуларды (ЖШ) және метаталдауларды (MТ) қарастырдық, бұдан басқа жұмысқа өткен жылдардағы жеке маңызды шолулар мен мақалалар
енгізілді. Дерекқордан іздестіру кезінде барлығы 354 мақала табылды. Мұқият іріктеуден және олардың
кейбіреулерін алып тастаудан кейін келесі кезеңге ағылшын тіліндегі 82 мақала енді. Қосылу критерийлері:
созылмалы жүрек жетіспеушілігі, стресс, эмоция, ашу, дабыл, ұйқының бұзылуы, когнитивтік бұзылулар және
депрессия. Алып тастау критерийлері: дәлелдеу базасы жоқ мақалалар, анық тұжырымдары бар қайталанатын
мақалалар, 2017 жылдан бұрын жарияланған және іздестіру сауалдарына сай келмейтін мақалалар
Нәтижелер мен талқылау. Бұл жүректің лақтыру фракциясының азаюына және/немесе тыныштықта немесе
стресс кезінде жүрек ішіндегі қысымның артуына әкеп соғатын құрылымдық және/немесе функционалдық жүрек
аномалиясынан туындаған синдром болып табылады. Бұл жүрек функциясының өзгерістерімен ғана емес, сондайақ депрессия, стресс және ашу сияқты психоәлеуметтік факторлармен де сипатталады, сондай-ақ ауруханаға
жатқызуды және/немесе өлімді қоса алғанда, қолайсыз нәтижелерімен проспективті түрде байланысты. Емдеу
әдістері ең алдымен СЖЖ функционалдық класына байланысты.
Қорытынды. Қазіргі уақытта этиологияда және созылмалы жүрек жеткіліксіздігін емдеуде психологиялық
факторларға қатысты деректердің болмауы психологиялық факторлар осы жағдайда еленбейді деп болжалуда.
Кейінгі зерттеулер науқастардың жалпы психологиялық жай-күйінің шынайы көрінісін нақтылауға мүмкіндік береді
және қиындықтар анықталған жағдайда осы қиындықтарды бағалау мен емдеудің стандартталған әдістемесін
әзірлеуге мүмкіндік береді.
Әдебиеттер тізімі
Жанкалова З.М., Ногаева М.Г., Оразбаева М.М., Кушимбаева К.К., Хайбуллина Г.М., Есиркепова А.Ж.,
Габдуллина Г.Х. Созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар науқастардағы психоэмоционалды күй // Ғылым және
Денсаулық сақтау. 2023. 5 (Т.25). Б. 220-230. DOI 10.34689/SH.2023.25.5.028
Zhankalova Z.M., Nogayeva M.G., Orazbayeva M.M., Kushimbaeva K.K., Khaybullina G.M., Yesirkepova A.Zh.,
Gabdulina G.H. Psychoemotional status in patients with chronic heart failure. Literature review // Nauka i Zdravookhranenie
[Science & Healthcare]. 2023, (Vol.25) 5, pp. 220-230. DOI 10.34689/SH.2023.25.5.028
Жанкалова З.М., Ногаева М.Г., Оразбаева М.М., Кушимбаева К.К., Хайбуллина Г.М., Есиркепова А.Ж.,
Габдуллина Г.Х. Психоэмоциональное состояние больных с хронической сердечной недостаточностью // Наука и
Здравоохранение. 2023. 5(Т.25). С. 220-230. DOI 10.34689/SH.2023.25.5.028
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2025 Зульфия Жанкалова, Марал Ногаева, Молдир Оразбаева, Калдыгуль Кушимбаева, Гарифа Хайбуллина, Айжамал Есиркепова, Гульжан Габдуллина (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.