ЖЕР БЕТІНДЕГІ ЖӘНЕ ЖЕР АСТЫНДАҒЫ ЯДРОЛЫҚСЫНАҚТАР БОЛҒАН ОРЫНДАРДАҒЫРАДИОБЕЛСЕНДІ ЛАСТАНУДЫ БАҒАЛАУ
DOI:
https://doi.org/10.34689/0pvm4w71Кілт сөздер:
меншікті белсенділік , топырақ , радиобелсенді ластану , Семейдің сынақ ядролық полигоны , Балапан , ДегеленАңдатпа
Кіріспе: Семейдің ядролық сынақ полигоны (СЯСП) аймағында радиоэкологиялық
зерттеулер 18500км2 –ге тең үлкен жер көлемінде радиобелсенді ластанудың деңгейін бағалау
үшін және болашақта осы жерлерді халық шаруашылығына қайтару үшін жүргізіледі. Ядролы
сынақтар шатқалы «Балапан», «Сынақ алаңы», тау сілемі Дегелен алаңдарында жүзеге
асырылғаны белгілі.
Мақсаты: Радиобелсенді ластануға негізгі үлесін қосқан жер үсті және ауадағы ядролық
жаралыстар болған «Сынақ алаңының», сонымен қатар, жер астындағы ядролық жарылыстар
өткізілген Дегелең ауданының радиобелсеңділігін анықтау,
Материалдар мен әдістер. Қойылған мақсатқа жету үшін белгіленген жерлерде гаммаспектрометрия және радиометриялық әдістерді қолдана отырып топырақ сынамалары алынып
зерттелінді. Осы бағытта жүргізілген зерттеулер бойынша жүйелілі әдебиеттік шолу жүргізілді.
Нәтижесі: «Сынақ алаңының» үлкен аймағында Cs- 137 беткелік ластану қалыңдығы 0,2 –
0,5 Ки/км2 тең.
Қорытынды: Негізгі ластану (50 Ки/км2–ге дейін) зерттелген аймақтың ортасында орналасқан.
Әдебиеттер тізімі
Жумадилов К.Ш. Оценка радиоактивного загрязнения в местах наземных и подземных ядерных
испытаний / / Наука и Здравоохранение. 2016. №6. С. 73-79.
Zhumadilov К.Sh. Evaluation of radioactive contamination in areas of near surface and underground nuclear
tests / / Nauka i Zdravookhranenie [Science & Healthcare]. 2016, 6, pp. 73-79.
Жумадилов К.Ш. Жер бетіндегі және жер астындағы ядролық сынақтар болған орындағы
радиобелсенді ластануды бағалау / / Ғылым және Денсаулық сақтау. 2016. №6. Б. 73-79.
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Касым Жумадилов (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.