КОВИДТЕН КЕЙIНГI ДЕПРЕССИЯ. ӘДЕБИЕТТІК ШОЛУ

Аңдатпа

Кіріспе. COVID-19 пандемиясы кезінде дәрігерлер науқастардың физикалық денсаулығына көп көңіл бөлді.
Бірақ осы уақытта олардың психикалық денсаулығына байланысты үлкен мәселе туындап жатқанына назар
аударылмады. Қолда бар әдебиеттерге сүйенсек, психикалық ақаулықтардың деңгейі жеңіл мазасыздықтан бастап
депрессияға дейін, стресстен бастап суицидтік мінез-құлыққа дейін әр түрлі болуы мүмкін. Бұл әдеби шолудың
мақсаты - осы мәселені қозғау және COVID-19-тан айығу кезеңіндегі депрессия симптомдарының
эпидемиологиясын зерттеу.
Мақсаты: COVID-19 қалпына келтіруден кейінгі кезеңдегі депрессия симптомдарының эпидемиологиясын
зерттеу.
Іздеу стратегиясы: Мәліметтер PubMed, Cochrain, Lancet деген базалардан алынды. 375 мақала табылды.
Іздеу стратегиясы «пандемия», «депрессия», «мазасыздық», «карантин», «психикалық денсаулық» кілт сөздерін
іздеуден тұрады. Әдеби шолу тақырыбына қатысы жоқ телнұсқалар мен мақалалар алынып тасталды. Қалған 59
мақаланың ішінен типке сәйкес келмейтін мақалалар алынып тасталды: клиникалық сынақтар, мета-анализ, РБС
(рандомизацияланған бақыланатын сынақ), жүйелік шолу және басылым мерзімі 5 жылдан асады. Соңғы мақалаға
44 мақала таңдалды.
Қосу критерийлері: Пандемиямен туындаған немесе күшейген депрессия және басқа психиатриялық белгілердің
таралуы туралы жарияланған мақалалар зерттелді. Зерттеу түрі: Клиникалық сынақтар, мета-анализ, РБС
(рандомизацияланған бақыланатын сынақ), жүйелік шолу. Жарияланған күні 5 жылдан аспайды.
Шеттету критерийлері: дәлелдемелері төмен мақалалар, зерттеудің негізгі объектісі кемелеттік жасқа толмаған
балалар болған мақалаларда.
Нәтижелер: Әдеби шолу психикалық денсаулық белгілері COVD-19-мен ауыратын адамдарда өте жиі
кездесетінін анықтады. Депрессия мен мазасыздық белгілері жиі кездеседі, ал күйзеліс белгілері салыстырмалы
түрде аз кездеседі.
Қорытынды: COVID-19 инфекциясының психикалық денсаулыққа үлкен әсерін ескере отырып, пайда болған
психикалық жағдайларды диагностикалау және емдеу үшін олардың уақыт бойынша өзгеруін қадағалап отыру үшін
COVID-19 тірі қалғандарының психопатологиясын ұзақ және тереңірек зерттеу қажет.