БАЛАЛАРҒА ЭПИДЕМИОЛОГИЯ, ДИАГНОСТИКА ЖӘНЕОНКОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУМӘСЕЛЕЛЕРІ: ӘДЕБИ ШОЛУ
DOI:
https://doi.org/10.34689/gdywvw91Кілт сөздер:
балалық шақтың қатерлі ісігі , өмір сүру деңгейіАңдатпа
Кіріспе. Балалық шақта қатерлі ісіктер өте сирек кездеседі, бұл олардың ерте диагностикасы тұрғысынан
дәрігерлердің жеткіліксіз сергектігіне әкеледі. Бұл әсіресе жалпы тәжірибелік дәрігерлерге қатысты, өйткені олар
мұндай науқастарды сирек көреді. Белгілі болғандай, балалардың 75% -ы аурудың III-IV сатысында емдеу үшін
онкологиялық орталықтарға жіберіледі, ал балалардағы қатерлі ісіктердің шамамен 80% -ы озық терапия мен
демеуші күтімді қолдану арқылы сәтті диагностикалауға және емдеуге болады. Ең соңғы технологияларды қолдану
емдеу қарқынының жақсаруына және соңғы жылдары балаларда онкологиялық аурулардың емделу қарқынының
күрт артуына әкелді, бірақ онкологиялық диагнозы бар барлық балалар бұл жетістіктерден шынымен де пайда көре
алмады.
Бұл зерттеудің мақсаты – балалар онкологиялық қызметін ұйымдастыру бойынша әдебиеттерді талдау.
Іздеу стратегиясы. Біз PubMed, Scopus, Web of Science, Embase дерекқорларында әдеби іздеу жүргіздік.
Қазақстанда балалар онкологиялық қызметінің болған кезеңін ескере отырып, біз соңғы 30 жылдағы әдебиет
деректерін пайдаландық. Зерттелетін тақырыпқа қатысты медициналық пәндік рубрикалардың (MeSH) кілт сөздері
мен терминдерінің тіркесімі жасалды. Іздеу 939 басылымды анықтады. Ағымдағы шолу 80 басылымды қамтиды.
Нәтижелер. Бұл шолуда қатерлі ісіктері бар балаларда онкологиялық қызметті ұйымдастыру бойынша
жарияланымдарды талдау кіреді. Балалардағы онкологиялық ауруларды диагностикалаудағы соңғы жылдардағы
жетістіктер, осы санаттағы науқастарға көмек көрсету жүйесін ұйымдастыру, осы санаттағы науқастарды
диагностикалауды, емдеуді және оларға күтім жасауды жүзеге асыратын медицина қызметкерлеріне жалпы
ұсыныстар берілді.
Қорытынды. Қатерлі ісіктер дүние жүзінде балалар мен жасөспірімдердің өлімінің негізгі себептерінің бірі
болып табылады және жыл сайын туғаннан 19 жасқа дейінгі шамамен 300 000 балада диагноз қойылады. 0-19 жас
аралығындағы балалар мен жасөспірімдерде кездесетін балалық шақтағы ісік процестері ісіктің жасушалық құрамы
мен орналасуына байланысты әртүрлі түрлерге бөлінеді. Балалар онкологиясындағы эпидемиологияның өзіндік
ерекшеліктері бар. Ересектердегі онкологиялық аурулардың эпидемиологиясынан айырмашылығы, ісіктің пайда
болуы географиялық және басқа да экологиялық факторлармен аз байланысты.
Әдебиеттер тізімі
Kaliyeva A., Turgambayeva A., Nakipov Zh., Dauletova G., Saurbayeva G., Tebenova K. Issues of epidemiology,
diagnostics and organization of oncological service in children: literature review // Nauka i Zdravookhranenie [Science &
Healthcare]. 2023, (Vol.25) 3, pp. 223-234. DOI 10.34689/SH.2023.25.3.029
Калиева А.Ж., Тургамбаева А.К., Накипов Ж., Даулетова Г., Саурбаева Г., Тебенова К.С. Вопросы
эпидемиологии, диагностики и организации онкологической службы в детском возрасте: обзор литературы // Наука и
Здравоохранение. 2023. 3(Т.25). С. 223-224. DOI 10.34689/SH.2023.25.3.029
Калиева А.Ж., Тургамбаева А.К., Накипов Ж., Даулетова Г., Саурбаева Г., Тебенова К.С. Балаларға
эпидемиология, диагностика және онкологиялық қызмет көрсетуді ұйымдастыру мәселелері: әдеби шолу // Ғылым
және Денсаулық сақтау. 2023. 3 (Т.25). Б. 223-224. DOI 10.34689/SH.2023.25.3.029
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Айгуль Калиева, Асия Тургамбаева, Жандулла Накипов, Гаухар Даулетова, Гаухар Саурбаева, Карлыгаш Тебенова (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.