ЖЫНЫС МҮШЕЛЕРІНІҢ ПРОЛАПСЫНЫҢ ЭПИДЕМИОЛОГИЯСЫ,ЭТИОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ АЛДЫН АЛУ: ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ
DOI:
https://doi.org/10.34689/e4ae3131Кілт сөздер:
жыныс мүшелерінің пролапсы , алдын алу , қауіп факторларыАңдатпа
Кіріспе: Қазіргі уақытта ең өзекті әлеуметтік маңызды және медициналық мәселелердің бірі жамбас
қабатының дисфункциясы бұзылыстарын түзету жүйесін жетілдіру болып табылады: зәр шығаруды ұстамау және
жамбас мүшелерінің пролапсымен үйлесетін нәжіс ұстамау. Бұл нозология бүкіл әлемдегі миллиондаған
әйелдерге әсер ететін жаһандық денсаулық мәселесі болып табылады. Жамбас мүшелерінің ауруларының
денсаулық сақтау жүйесі мен қоғамға тигізетін орасан зор шығындары, шамамен 5 әйелдің 1-і 85 жасында жыныс
мүшелерінің пролапсы немесе зәр шығаруды ұстамауы үшін операция жасайды.
Зерттеу мақсаты: әдебиеттерге сәйкес жыныс мүшелерінің пролапсының таралуын, этиологиясын және
алдын алуды зерттеу.
Іздеу стратегиясы: PubMed, Mendeley, Scopus, Web of Science, Google Scholar сияқты ғылыми
жарияланымдардың және мамандандырылған іздеу жүйелерінің деректер базасын пайдалана отырып, 10 жыл
ішінде көпшілікке қолжетімді, тереңдіктегі мақалалар зерделенді. Іріктеу критерийлері: А, В дәлелділік деңгейінің
жарияланымдары: мета-талдаулар, жүйелі шолулар, когорттық және көлденең зерттеулер. Ерекшелік
критерийлері: қысқа хабарламалар, жарнамалық мақалалар түріндегі сарапшылардың пікірі.
Зерттеу нәтижелері және қорытынды:: Пролапстың таралуы кең ауқымда 10% -64% аралығында болды,
жалпылама нәтижелерде көптеген зерттеулер 25% жетеді. Сонымен қатар, диагностиканың бірыңғай
стандартталған тәсілдерінің болмауына байланысты пролапстың әртүрлі бөліктерінің таралуы туралы деректер
біршама қарама-қайшы. Анықтау жылдамдығы бойынша зерттеулердің жарияланған деректеріне сәйкес, пролапс
эпизодтары жасына қарай ұлғаятыны, 50 және одан жоғары жастағы шыңдарға жететіні анықталған факт.
Генетикалық мутацияға байланысты туа біткен дәнекер тінінің әлсіздігі бейімді қауіп факторы ретінде көрсетілген
және ол өзгеріссіз. Пролапстың дамуымен сенімді байланысы бар профилактиканы жүргізуге болатын басқа факторлар: семіздік және артық салмақ, менопауза, паритет, босану тәсілі, іш қату, ұзаққа созылған жөтелмен
жүретін аурулар, ауыр физикалық жұмыс. Біздің зерттеуіміз күтілетін өмір сүру ұзақтығының ұлғаюы және семіз
әйелдер санының артуы болашақта пролапстың таралу қаупін айтарлықтай арттыратынына назар аудара отырып,
егжей-тегжейлі зерттеуді қажет ететін бірқатар шешілмеген алдын алу мәселелерінің болуын өзекті етеді. Жамбас
қабатының бұлшықеттеріне арналған жаттығулар, әсіресе физиотерапиямен бірге, жамбас пролапсының тиімді
алдын алу және емдеу үшін перспективалы болуы мүмкін (көптеген зерттеулердің нәтижелері бойынша).
Әдебиеттер тізімі
Лактионова М.В., Арингазина А.М., Кульжанов М.К., Баймуратова М.А., Аскеров А.А., Хамидуллина З.Г.
Эпидемиология, этиология и профилактика генитального пролапса: обзор литературы // Наука и Здравоохранение.
2023. 3(Т.25). С. 247-256. doi 10.34689/SH.2023.25.3.031
Laktionova M.V., Aringazina A.M., Kulzhanov M.K., Baimuratova M.A., Askerov A.A., Khamidullina Z.G. Epidemiology,
etiology and prevention of genital prolapse: review // Nauka i Zdravookhranenie [Science & Healthcare]. 2023, (Vol.25) 3, pp.
247-256. doi 10.34689/SH.2023.25.3.031
Лактионова М.В., Арингазина А.М., Кульжанов М.К., Баймуратова М.А., Аскеров А.А., Хамидуллина З.Г. Жыныс
мүшелерінің пролапсының эпидемиологиясы, этиологиясы және алдын алу: әдебиеттерге шолу // Ғылым және
Денсаулық сақтау. 2023. 3 (Т.25). Б.247-256. doi 10.34689/SH.2023.25.3.031
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Мария Лактионова, Алтын Арингазина, Максут Кульжанов, Майраш Баймуратова, Арсен Аскеров, Зайтуна Хамидуллина (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.