МЕРЗІМІНЕН БҰРЫН БОСАНУДЫҢ ЭТИОПАТОГЕНЕЗIНЕЗАМАНАУИ КӨЗҚАРАС. ӘДЕБИЕТТIК ШОЛУ.
DOI:
https://doi.org/10.34689/wg9kv614Кілт сөздер:
мерзімінен бұрын босану , этиология , патогенез , факторларАңдатпа
Әлемдегі барлық жүктіліктің шамамен 5 - тен 18% - ы мерзімінен бұрын аяқталады, бұл нәрестелер мен өлімжітімнің негізгі себептерінің бірі. Шамамен 70% - өздігінен мерзімінен бұрын босану, көптеген біріктірілген себептер
бар. Мерзімінен бұрын босанудың алдын алу және емдеу қазіргі заманғы акушериядағы шешілмеген әлемдік
проблема болып табылады. Сондықтан болашақ ұрпақтардың денсаулығы мен әл-ауқатына қауіп төндіретін және
моральдық және материалдық салымдарды қажет ететін маңызды ғылыми сынақ болып табылатын мерзімінен
бұрын босанудың патогенетикалық механизмдерін зерттеу.
Мақсаты: мерзімінен бұрын босанудың этиопатогенетикалық механизмдерінің рөлі туралы әдебиеттер
деректерін талдау.
Іздену стратегиясы: деректерді іздеу PubMed, Medline, Cochrane Library, Web of Science, Embase және Google
Scholar, e-Library базаларында жүргізілді. Іздеу тереңдігі 2011 жылдан 2021 жылға дейін 10 жылды құрады. Қосылу
критерийлері: орыс және ағылшын тілдеріндегі толық мәтінді мақалаларды, ерте босанудың әртүрлі
этиопатогенетикалық механизмдерін сипаттайтын когорттық және рандомизацияланған зерттеулер туралы
есептерді енгіздік. Бұл шолуға оқшауланған жағдайларды сипаттайтын жарияланымдар, баяндамалардың
түйіндемелері, жеке хабарламалар мен тезистер енгізілмеген.
Нәтижелер: іздеу нәтижесінде 797 мақала табылды. Тақырыптарды, үзінділерді және толық мәтінді қарап
шыққаннан кейін, егжей-тегжейлі зерттеу үшін 80 дереккөз таңдалды, онда мерзімінен бұрын босанудың барлық
белгілі этио-патогенетикалық механизмдері сипатталған. Ең маңыздыларының ішінде мыналарды бөлуге болады:
1. орталық жүйке жүйесін (гипофиз және гипоталамус) ұрық жағынан да, ана жағынан да белсендіру;
2. жүктіліктің асқынуының дамуымен байланысты мерзімінен бұрын босану, мысалы: қалыпты орналасқан
плацентаның бөлінуі, ауыр преэклампсия, жедел плацентарлы жеткіліксіздік және т. б.;
3. инфекциялық агентті анықтау кезінде де, онсыз да қабыну реакциясын және оған жатыр-плацентарлы
кешенді тарту.
Қорытынды: дереккөздерге жасалған талдау осы мәселенің полиэтиленизмін тағы бір рет дәлелдейді.
Патогенетикалық механизмдер туралы толық түсінік болмағандықтан, мерзімінен бұрын босану мәселесі ұзақ
уақыт бойы өзекті болып қала беретіні анық.
Әдебиеттер тізімі
Nikolaeva A.S., Tanysheva G.A., Ryspaeva Zh.A., Zhumanbayeva Zh.M. A modern view on the ethiopatogenesis of pretern
birth. Review // Nauka i Zdravookhranenie [Science & Healthcare]. 2022, (Vol.24) 1, pp. 167-177. doi
10.34689/SH.2022.24.1.019
Николаева А.С., Танышева Г.А., Рыспаева Ж.А., Жуманбаева Ж.М. Современный взгляд на этиопатогенез
преждевременных родов. Обзор литературы // Наука и Здравоохранение. 2022. 1(Т.24). С. 167-177. doi
10.34689/SH.2022.24.1.019
Николаева А.С., Танышева Г.А., Рыспаева Ж.А., Жуманбаева Ж.М. Мерзімінен бұрын босанудың этиопатогенезiне
заманауи көзқарас. Әдебиеттiк шолу // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2022. 1 (Т.24). Б. 167-177. doi
10.34689/SH.2022.24.1.019
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Анна Николаева, Гульяш Танышева, Жанылсын Рыспаева, Жанар Жуманбаева (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.